Waarom schaakles op school?

Vanuit de boekjes kennen we de voordelen van schaken wel. Op het Tata Steel schaaktoernooi - het "Wimbledon van het schaken", daar mag Nederland best trots op zijn! - hebben ze er een leuk filmpje over gemaakt met andere bekende sporters en trainers.

Jouw initiatief vond ik erg leuk. Je had er zelf ook al bij gezet waarom schaken zo goed is voor leerlingen en nu we zijn begonnen, hoor ik ook van ouders terug dat de kinderen erg enthousiast zijn. Ze worden uitgedaagd in het spel en moeten leren omgaan met de door jou gegeven feedback en daar iets mee doen.

Jolanda ten Ham - Intern Begeleider Rehobothschool

Dick Swaab zei zelfs ooit eens: "Als je dan toch absoluut aan sport wilt doen, dan kun je wellicht het beste gaan schaken." De voordelen zijn legio:
- voor Dick is het aanbieden van nieuwe informatie al zinvol: daar groeien hersenen van!
- je moet elke zet een beslissing nemen (sommige kinderen vinden dit echt lastig)
- je leert 'eerst denken, dan doen', op je handen zitten!
- je verbetert je concentratie
- je leert visualiseren in je hoofd door vooruit te denken over komende zetten
- je leert je inleven in een ander: wat zou de tegenstander van plan zijn?

Naast alle voordelen van schaken is het natuurlijk ook gewoon leuk! Zelf heb ik schaken op school als een leuke uitdaging ervaren: ik zat vroeger zelf op de Rehobothschool en in groep 5 deed ik voor het eerst mee aan het schoolschaaktoernooi. Meester Bouw organiseerde altijd een aantal toernooitjes op school en op basis van de eindstand maakte hij de teamindelingen. Daarover vond ik deze reactie op Schoolbank.nl, schoolkamp en schaken als leukste herinneringen!

In groep 6 oefende ik extra door af en toe een potje met meester Hiensch te spelen, zo wist ik dat jaar het eerste bord van het eerste team te bemachtigen. We werden kampioen van Veenendaal! Toen ik in groep 7 zat werden we afgetroefd door de Plantage, maar in groep 8 wonnen we opnieuw. Deze mooie herinneringen gun ik andere kinderen ook graag!

Onder goedkeurend oog van meester Bouw is hier een kampioenschap in de maak (zelf zit ik rechts in paarse trui)

Wij gebruiken schaken als verbreding voor kinderen die op het gebied van rekenen meer nodig hebben. We merken dat deze leerlingen echt uitdaging vinden in het schaken. Dit helpt hen dan ook weer bij hun andere werk qua motivatie en denktechnieken!

Mieke Meulenbroek - Intern Begeleider De Bron

Welke leerlingen komen in aanmerking?

Deze vraag is voer voor discussie onder schoolschaaktrainers. Is schoolschaken alleen zinvol voor leerlingen, die extra uitdaging nodig hebben of voor iedereen? En moet je het gewoon aan de hele klas geven of alleen aan gemotiveerde kinderen? Op deze lastige vragen hebben we nog geen eenduidig antwoord. Daarom heb ik aan de deelnemende scholen gevraagd hoe zij de deelnemende leerlingen hebben gekozen.

Het is niet altijd gekoppeld aan het beleidsplan (meer)begaafdheid, maar meestal wel. We hebben er dus nog geen super vast protocol in, we zijn dit verder aan het uitwerken.

Mieke Meulenbroek - Intern Begeleider De Bron

In de reacties van de scholen zie je terug dat zij ook nog aan het toewerken zijn naar een vastomlijnd plan: van proberen kun je leren! Inmiddels geef ik ruim een jaar les op school en het is mooi om te zien hoe sommige kinderen opvallend goed presteren, ook als ze in de klas eigenlijk niet zo opvallen. Dat laat ik dan aan de leerkracht en IB'er weten, misschien ontdek je zo wel een leerling die wat aan het onderpresteren is?

De meeste collega's hebben het voorgelegd aan de leerlingen waarvan ze weten dat die extra uitdaging kunnen gebruiken.

Een paar leerkrachten hebben het open gelaten en toen hebben zich ook een aantal leerlingen gemeld die dat niet zo nodig hebben, maar die erg gemotiveerd waren.

Met al deze leerlingen is het besproken en ook met de ouders. De leerlingen die gemotiveerd leken te zijn (moet altijd nog blijken natuurlijk) hebben we opgegeven.

Jolanda ten Ham - Intern Begeleider Rehobothschool

Hoe doe je dat in Coronatijd?

Zoals ik al eerder schreef, was het best wel even zoeken hoe nu verder. Door de maatregelen mocht ik niet meer fysiek lesgeven op scholen en heb ik de plannen aangepast. Met behulp van Chessity kunnen leraren het in de weekplanner van de leerlingen opnemen, zodat ze zelf aan de slag kunnen op hun eigen moment. Ik begeleid ze dan van afstand, door feedback te geven en de leerstof op maat aan te bieden.

Chessity: leren hoe de stukken gaan met de kikkerrace

Chessity biedt schaken op een hele leuke, visueel aantrekkelijke manier aan. Het robotje Chessto ontlast mij ook een beetje door kinderen tips te geven, bijvoorbeeld door ze te leren dat het paard altijd 'over de sloot moet springen'.

Chessto legt de sloot uit

Aangezien Chessity niet gratis is wil ik het VeenendaalFonds bedanken voor het sponsoren van de jaarabonnementen! Door hen worden dit soort maatschappelijke initiatieven in de Veenendaalse samenleving mogelijk.

Er is nog ruimte in de subsidie om ook andere scholen aan te laten haken. De school betaalt dan alleen een bijdrage voor de begeleiding door mij. Meer weten? Mail me op johan@outliers.blog.