Het diploma is een container. De inhoud telt.

Stel je voor: een Persoonlijke Competentie Omgeving (PCO).

In de zorg kennen we de Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO): een plek waar je eigen gezondheidsdata samenkomt, ongeacht bij welke zorgverlener die is ontstaan. Jij beheert je eigen gegevens. Zorgverleners raadplegen ze met jouw toestemming.

Waarom bestaat dit niet voor competenties?

Van diplomadenken naar competentiedenken

Een diploma is een bundel. Je haalt alles of niets. Maar de werkelijkheid is genuanceerder. Iemand die het voortgezet onderwijs niet afrondt, heeft wel degelijk competenties opgebouwd. Misschien twee jaar wiskunde op HAVO-niveau, natuurkunde, geschiedenis. Die kennis verdwijnt niet omdat er geen papiertje tegenover staat. In het huidige systeem wel.

Een PCO registreert wat je kunt, niet alleen wat je hebt afgerond.

Mix en match op niveau

Het huidige diplomasysteem dwingt uniformiteit af. Een PCO doorbreekt dat. Engels op VWO-niveau omdat je daar sterk in bent, de rest op HAVO-niveau omdat dat bij je past. Of andersom. Je bouwt een competentieprofiel dat bij jou hoort, niet bij een voorgedefinieerde mal.

En als je al een Cambridge Certificate hebt? Dan voeg je dat toe aan je PCO. Geen schoolexamen Engels meer nodig. De competentie is al aangetoond, op een internationaal erkend niveau. Het systeem erkent de bron, niet alleen de route.

De competentiecheck

Hier wordt het interessant voor werkgevers, opleidingen en opdrachtgevers. In plaats van te vragen "Welk diploma heb je?", stel je de vraag: "Welke competenties heb je op welk niveau?"

Een werkgever definieert een competentieprofiel voor een functie. De kandidaat geeft de werkgever toestemming om een check te doen tegen het PCO, precies zoals een zorgverlener je PGO raadpleegt. Het systeem toont een match: welke competenties zijn aangetoond, op welk niveau, via welke bron. Geen interpretatie van diploma's meer, geen giswerk.

Een vervolgopleiding doet hetzelfde. Niet "heb je een HAVO-diploma?", maar "heb je de vereiste competenties op het vereiste niveau?" Dat opent deuren die nu gesloten blijven voor mensen met een onconventioneel pad.

Wat dit verandert

• Mensen die buiten het systeem vallen (vroegtijdig schoolverlaters, zij-instromers, autodidacten) worden zichtbaar op basis van wat ze kunnen.
• Externe certificeringen zoals Cambridge, DELE, Goethe, maar ook branchecertificaten en micro-credentials, krijgen een plek naast schoolexamens.
• Werkgevers krijgen een fijnmaziger beeld dan een diplomaregel op een CV ooit kan bieden.
• Het onderwijs kan flexibeler worden: waarom zou je iemand die wiskunde op VWO-niveau beheerst, dwingen om het op HAVO-niveau "af te ronden" voor het diploma?

De technologie bestaat. De vraag is of we het durven.

De PGO heeft laten zien dat het kan: persoonlijke data, onder regie van het individu, raadpleegbaar door professionals met toestemming. Een PCO vraagt dezelfde architectuur, dezelfde principes, dezelfde mindset.

Het diploma was een goede oplossing voor een tijd zonder technologie. Die tijd is voorbij.

Belangrijke reactie

Verdienmodellen van bedrijven, de inspectie die een cijfersysteem als uitgangspunt verwacht, tijd, aandacht en geld bij organisaties en civiel effect van andere middelen dan het diploma. Dat zijn de belangrijkste paar.

— Wim Pelgrim

Ook gepost op LinkedIn.